5 stycznia 2003 roku, w stadninie Town & Country Farm w USA, odszedł Wiking, waleczny ogier janowskiej hodowli, legenda toru, wyścigowy reproduktor wszechczasów.

Urodził się niemal dokładnie 24 lata wcześniej - 25 stycznia 1979 roku. Otrzymał imię odważnego i twardego wojownika. Czy była to przepowiednia? Czy sukces można było przewidzieć?

Ojciec Wikinga, piękny Etap, który dobrze spisywał się na torze - 2/14 (2-4-1) - okazał się ojcem koni zarówno urodziwych, jak i nieprzeciętnie uzdolnionych wyścigowo. Padł przedwcześnie, pozostawiwszy niewielką grupę potomstwa. Jednak w tym nielicznym gronie znajdujemy tak znakomite konie, jak:

Set - Wiceczempion Polski (1982), czołowy w Michałowie i Białce oraz Krakus Arabians (USA), sprzedany do Francji w 1995 roku;
Polonez - czołowy w Janowie, wydzierżawiony do Kit Hall Arabians (USA), Top Ten pokazu w Scottsdale, Top Ten Czempionatu Kanady, sprzedany do Brazylii w 1987 roku, Czempion Brazylii (1991);
Euros - Wiceczempion Ogierów w Scottsdale (1988);
Candela - Czempionka Europy i Czempionka Pucharu Narodów w Aachen z roku 1983;
Beliza - Wiceczempionka Polski (1984), sprzedana w 1990 do USA;
Borowina - Wiceczempionka Polski (1990), matka ogierów czołowych, Czempionów Wyścigowych - Borysława (czempiona z 1988) i Borka (czempiona z 1991 i 1992);
Wineta - rodzona siostra Wikinga, świetna klacz wyścigowa - 2/12 (5-3-1-1), pierwsza między innymi w Nagrodzie Sabelliny (1983) i Nagrodzie Sambora (1983), druga w Nagrodzie Janowa i Oaks; sprzedana do USA w 1994 roku.

Wineta siostra Wikinga

fot. Zofia Raczkowska

Po stronie matki Wilmy, Wiking reprezentował doskonałą rodzinę wyścigową. Jak przystało na córkę Pietuszoka, zasłużonego reproduktora wyścigowego, ojca wielu zwycięzców, Wilma wróciła z dwuletniego treningu na torze, mając za sobą 13 udanych startów - 2/13 (3-7-2). Swoje predyspozycje zawdzięczała nie tylko ojcu, ale również matce, babce Wikinga - klaczy Worskla. Worskla niosła w sobie krew wybitnego Laura, który biegał przez 4 sezony, startował 16 razy - 4/16 (10-1-2) - w tym wygrał Derby i Nagrodę Porównawczą. Dała też ogiera Wosk, brata Wilmy, który biegał na torze aż 6 lat, startował 31 razy - 6/31 (10-7-6) - w tym wygrał Derby oraz 6 gonitw pozagrupowych.

Wilma oprócz Wikinga dała zwycięzców gonitw pozagrupowych: Wiktora, pełną siostrę Wikinga - wymienioną wcześniej Winetę oraz ogiera Wist - użytego w Polsce, sprzedanego do Brazylii, ojca koni wyścigowych m.in. Ortaliona, Sanny i AH Rhapsodyn Blue. Wśród córek Wilmy była też piękna Winda, Młodzieżowa Czempionka Polski z pierwszego pokazu narodowego w 1979 roku, ale niestety klaczka ta padła.

A jaki był sam Wiking? Wyrósł na atletycznie zbudowanego ogiera. W wieku trzech lat, razem z równieśnikami został wysłany do treningu wyścigowego na Służewiec. W latach 1982-84 startował w 19 gonitwach - 3/19 (8-4-1). Oto jego wyniki w gonitwach imiennych rozegranych na służewieckim torze:

I miejsce: N. Cometa (1983), N. Kuhailana Haifi (1984), N. Witraża (1984), N. Ofira (1984), N. Kurozwęk (1984);
II miejsce: N. Sasanki (1983), N. Bandosa (1984), N. Czorta (1984);
III miejsce: N. Baska (1983).

Wiking (Etap - Wilma)

fot. z archiwum stadniny

W 1984 roku Wiking został wystawiony na aukcję na tzw. silent sale. Nie osiągnął oczekiwanej ceny, ale zwrócił wtedy uwagę państwa Curtelis, amerykańskich hodowców, właścicieli stadniny Town & Country Farms w McIntosh na Florydzie. W październiku 1984 kupili oni Wikinga i wywieźli do USA. Tak zaczął się nowy, obfitujący w sukcesy etap w jego życiu.

Jeszcze w 1984 roku, od razu po przyjeździe z Polski, Wiking rozpoczął starty na torach w USA. I od razu zagroził rywalom. Wziął udział w trzech gonitwach - jedną wygrał, a w dwóch był drugi. Ale był to dopiero początek. W kolejnych latach - 1985 i 1986 - wziął udział w 16 wyścigach, w których 11 razy był pierwszy, 4 razy drugi i tylko raz zajął ,,dopiero'' trzecie miejsce! Oto wyniki Wikinga na torach w USA:

1984: 3 (1-2-0); suma nagród 7.320 USD;
1985: 11 (8-2-1); suma nagród 39.462 USD;
1986: 5 (3-2-0); suma nagród 51.000 USD;

I miejsce w gonitwach: AJC Classic (1985), Sambor Classic (1985), Lasma South Classic (1985), Armand Hammer Classic (1986), IARB Championship (1986), Gladys Brown Edwards (1986);
II miejsce w gonitwach: AJC Classic (1984), MARA Fall H (1984), Armand Hammer Classic (1985), IARB Championship (1985), Delaware Arabian Cup Turf (1986), Delaware Arabian Cup Classic (1986);
III miejsce w gonitwie: AJC Turf (1985).

Ponadto Wiking ustanowił rekord na dystansie 1 i 1/4 mili - czasem 2'18,5'' - o 1 sekundę lepszym od poprzedniego. W 1985 otrzymał tytuł Konia Roku - IAHA Horse of The Year 1985.

Wiking wygrywa Armand Hammer Classic w 1986

fot. z archwum stadniny

Jeszcze bardziej imponująca od kariery wyścigowej okazała się jednak jego kariera hodowlana. W rankingu najlepszych arabskich reproduktorów wyścigowych, przygotowanym na koniec minionego tysiąclecia przez magazyn ,,Arabian Horse World'' (AHW Quarterly Winter/2000), Wiking zajął niekwestionowane pierwsze miejsce. Suma nagród wygranych na torze przez jego potomstwo (200 startujących) przekroczyła kwotę 5 milionów dolarów (5.073.393)! Warto dodać, że reproduktory, które zajęły kolejne miejsca w tym rankingu, pochwalić się mogą sumami ponad dwukrotnie mniejszymi:

miejsce 2: Samtyr - 2.352.441 USD,
miejsce 3: Monarch AH, syn Wikinga - 1.747.487 USD,
miejsce 4: Sambor - 1.484.999 USD.

Przy tym również liczba starujących potomków oraz średnia kwota na startującego były w wypadku Wikinga zdecydowanie wyższe niż u rywali.

Monarch AH (Wiking - Sasanka)

fot. Johnny Johnston

Dla nas najważniejszym przychówkiem Wikinga okazał się Monarch AH - ostatnie źrebię innej legendy toru, janowskiej Sasanki, reprezentantki rodziny Sabelliny, słynącej z wybitnych koni wyścigowych. Monarch stał się fenomenem na torze, a potem - zasłynął jako reproduktor. Dał między innymi klacz Royal Atheena, która w czasie dwuletniej kariery - 2/18 (14-3-0) 11-1 - wygrała 273.437 USD, zdobyła tytuły: Konia Roku (1999), Sprintera Roku (1999), Czempionki Klaczy 3-letnich i 4-letnich (Darley 3-Year-Old Champion Filly, Darley 4-Year-Old Champion Filly), a w wymienionym niżej rankingu AHW zajęła wysokie 4 miejsce. Młodsza od niej o dwa lata, inna rewelacyjna córka Monarcha, janowska Savvannah, zakończyła niedawno starty na torze - 3/18 (13-3-1-1) - i rozpoczyna karierę hodowlaną w macierzystej stadninie.

W rankingu amerykańskich koni wyścigowych, przygotowanym przez ,,Arabian Horse World'' Monarch AH uplasował się w pierwszej dziesiątce, razem z dwoma innymi końmi po Wikingu:

3 miejsce: klacz Dixie Darlene ur. 1994 - 3/40 (17-10-4), w tym 8 wygranych gonitw imiennych, 9 innych miejsc premiowanych w gonitwach imiennych; suma nagród: 281.689 USD; Czempionka Klaczy 4-letnich (Darley 4-Year-Old Champion Filly), Koń Roku 1998;
8 miejsce: ogier Patriot Missle ur. 1991 - 4/26 (16-4-4), w tym 15 wygranych gonitw imiennych, 6 innych miejsc premiowanych w gonitwach imiennych; suma nagród: 244.183 USD; trzykrotnie Czempion Ogierów (Darley Champion Colt), Koń Roku 1995;
10 miejsce: ogier Monarch AH ur. 1987 - 3/23 (19-3-0), w tym 14 wygranych gonitw imiennych, 3 inne miejsca premiowane w gonitwach imiennych; suma nagród: 213.646 USD; trzykrotnie Czempion Ogierów (Darley Champion Colt);

To nie koniec długiej listy sukcesów potomstwa Wikinga, na czele której znalazły się jeszcze:

ogier The Wiking ur. 1993 - 3/21 (12-4-1), w tym 7 wygranych gonitw imiennych, 5 innych miejsc premiowanych w gonitwach imiennych; suma nagród: 189.195 USD;
ogier Sideways ur. 1993 - 5/32 (11-3-3), w tym 7 wygranych gonitw imiennych, 2 inne miejsca premiowane w gonitwach imiennych; suma nagród: 165.906 USD;
klacz Seyvilla Wikeyna ur. 1993 (od Seyvilla Zahleyna po Seyvilla Radzeyn) - 1/7 (7-0-0), w tym 6 wygranych gonitw imiennych; suma nagród: 97.653 USD; Czempionka Klaczy 3-letnich (Darley 3-Year-Old Champion Filly); w 1997 roku wyeksportowana z USA, stąd brak dalszej kariery w USA;
wałach Seeking AH ur. 1990 - 5/25 (6-10-4), w tym 3 wygrane gonitwy imienne, 10 innych miejsc premiowanych w gonitwach imiennych; suma nagród: 96.828 USD; Czempion Ogierów 4-letnich (Darley 4-Year-Old Champion Colt);
klacz Widania ur. 1988 - 3/20 (9-3-2), w tym 5 wygranych gonitw imiennych, 2 inne miejsca premiowane w gonitwach imiennych; suma nagród: 82.137 USD;
ogier WF Wincent ur. 1991 (od Dunasabellina po Dunajec) - 1/6 (3-1-0), w tym 1 wygrana gonitwa imienna, 1 miejsce premiowane w gonitwie imiennej; suma nagród: 81.266 USD;
klacz Easter IA ur. 1991 - 3/22 (9-0-4), w tym 5 wygranych gonitw imiennych, 1 miejsce premiowane w gonitwie imiennej; suma nagród: 72.505 USD; Czempionka Klaczy 4-letnich (Darley 4-Year-Old Champion Filly);
klacz Wikings Dream ur. 1990 (od Tynna po Kerobert 1970) - 3/21 (11-2-3), w tym 3 wygrane gonitwy imienne, 5 innych miejsc premiowanych w gonitwach imiennych; suma nagród: 70.109 USD; Czempionka Klaczy 3-letnich (Darley 3-Year-Old Champion Filly).

Wiking legenda toru

Wiking przekazywał waleczność, wytrzymałość i siłę. Pozostawił w USA pół tysiąca koni (do stycznia 2001 było to 498 sztuk potomstwa). Szczególną rolę w tamtejszej hodowli o profilu wyścigowym odgrywają jego córki. To głównie one wyniosły Wikinga na szczyt rankingu reproduktorów, którego nie opuszczał przez kilka lat z rzędu. W 1994 roku stał się pierwszym arabskim ogierem, którego potomstwo wywalczyło na torach więcej niż milion dolarów. W następnych latach suma ta rosła, aż po zakończeniu roku 1999 przekroczyła 5 milionów! Po tym jak kilkukrotnie zdobywał tytuł Wyścigowego Reproduktora Roku, Wiking został w USA okrzyknięty Reproduktorem Wszechczasów (All time leading sire of Arabian race horses). Znalazł również swoje miejsce w prestiżowym Arabian Horse Trust Racing Hall of Fame.

Wszedł do alei sław. I odszedł w pełni chwały, jak na wojownika przystało...

Lidia Pawłowska, marzec 2003